گریه‌ها و خنده‌های شاعرانة بهرام رحمت‌زاد (جستاری در زمینۀ اشعار شاعر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علوم فیلولوژی، پروفسور دانشگاه ملی تاجیکستان، تاجیکستان

چکیده

در محیط ادبی تاجیکستان، امروزه، عده‌ای از شاعران جوان به عرصة شعر و شاعری قدم نهاده‌اند که شعرِ پس از دوران استقلال کشور ما را نمایندگی می‌کنند. بهرام رحمت‌زاد در شمار تعداد قابل‌توجه شاعران جوان امیدبخش قرار دارد که نمایندۀ حوزة ادبی ولایت سغد است و از تجربه‌های شاگردانه‌اش چنین برمی‌آید که درنتیجة آموزش و زحمت همیشگی،  آیندة درخشانی منتظر اوست. به دایرة بررسی و تحقیق کشیدن شعر شاعران جوانِ کوشا، مانند بهرام رحمت‌زاد، به شکل‌گیری راه ایجادی و تکمیل جهان شاعری آن‌ها مساعدت خواهد کرد. رحمت‌زاد و هم‌نسلان او، ازجملة شاعران تازه‌نفسی محسوب می‌شوند که زندگی و تحصیلات خویش را در دورة جدید و تاریخ نوین جمهوری تاجیکستان آغاز کرده‌اند. نگاه این شاعران با شاعران جوانی که در عهد شوروی وارد میدان ادبیات می‌شدند، کاملاً فرق می‌کند. در کشور ما، برای فعالیت شاعران جوان در قیاس با شاعران جوان عهد سابق، هیچ محدودیتی از نظر فکری‌ وجود ندارد؛ بنابراین، تقاضاها هم در برابر شاعران جوان دگرگونه است و هنر ماندگار، معیار اساسی در کار شاعری آن‌ها محسوب می‌شود. شاعر جوان هم‌عصر ما باید سخنی بگوید و به خواننده پیشنهاد کند که اصطلاحاً شعر باشد و با فضای شعر تاجیکی (فارسی)، در قلمروی شعر پارسی (فارسی، دری، تاجیکی) و جهان، هم‌آوازی پیدا کرده تواند. در این مختصر، مؤلف بر آن است تا شعر شاعر جوان، بهرام رحمت‌زاد، را با هدف نمایاندن نشیب‌وفرازهای موجود در قدم‌های نخستینِ ایجادی و کشف دنیای شاعری او، بررسی کند. غرض اصلی، معرفی و نقد اشعار شاعر جوان، با مقصد ارزیابی شعر او بوده و این امر با فراگیری مسئله‌های مربوط به صحت اوزان و قالب، صنعت و هنر، سنت و نوآوری، و موضوع و محتوا صورت گرفته است که از این جهت، اقدام نخستین به‌حساب می‌آید. در این مقاله، ضمن بررسی مسئله‌های اساسی موردنظر، فضای شاعری و بازیافت‌های شاعر جوان به‌صورت یک‌لخت موردمطالعه و نقد قرار گرفته و نتیجة آن در پانزده بخش، خلاصه شده‌ است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Poetic Laughs and Cries of Bahram Rahmatzad: A Research on His Poems Гиряњо ва хандањои шоиронаи Бањроми Рањматзод љустори дар заминаи ашъори шоир

نویسنده [English]

  • Mesbahoddin Narzighul
Dr. of Philology Science, Professor, Tajik National University, Tajikistan
چکیده [English]

Today, in the literary field of Tajikistan, some young poets have been emerged who represent the poetry of our country in the age of postindependence.Bahram Rahmatzad is one of the many significant young poets, which is the representative of the literary field of Sogdia state and his apprenticeship experiences shows, by training and diligence, there would be a brilliant future for him. Surveying and studying the poems of young studious poets, like  Rahmatzaf ,causes the development and constitution of their poetic life.Rahmatzad and poets of his generation are the fresh poets who have started their lives and education in the new era and in the modern age of Tajikistan republican.The view of these poets is completely different from the view of young poets who emerged in the age of the Soviet Union.In our country, there is no limitation in terms of thoughts for young poets compared with their counterpart in the previous period; thus these young poets are faced with new demands, and ineffaceable art is considered as an essential criterion in their carrier.Our young coeval poets should articulate and suggest a discourse which be named poetry and could be in unison with Tajik poetic mood in the realm of Persian poetry (Persian, Dari, Tajik) and the world.In this digest we are going to review the poetry of the young poet, Bahram Rahmatzad, with the purpose of representing the vicissitude of his first steps in his carrier.The main purpose is to introduce, review, and evaluate his poetry. To do that we should learn about accuracy of poetry metre and form, rhetorical figures, tradition and modernity, subject and content in his poems.In this article in addition to the main issues, we have studied the poetic mood and his realization as a whole and the results have been summarized in fifteen sections.
 
Дар муњити адабии Тољикистон, имрўза, иддае аз шоирони љавон ба арсаи шеър ва шоири ќадам нињодаанд, ки шеъри пас аз даврони истиќлоли кишвари моро намояндагӣ мекунанд. Бањроми Рањматзод дар шумори теъдоди ќобили таваљҷуҳи шоирони љавони умедбахш ќарор дорад, ки намояндаи њавзаи адабии вилояти Суѓд аст ва аз таљрибањои шогирдонааш чунин бармеояд, ки дар натиљаи омўзиш ва зањмати њамешагї,  ояндаи дурахшоне мунтазири ўст. Ба доираи баррасї ва тањќиќ кашидани шеъри шоирони љавони кўшо, монанди Бањроми Рањматзод ба шаклгирии роњи эљодї ва такмили љањони шоирии онњо мусоидат хоњад кард. Рањматзод ва њамнаслони ў аз љумлаи шоирони тозанафас мањсуб мешаванд, ки зиндагї ва тањсилоти хешро дар давраи љадид ва таърихи навини Ҷумњурии Тољикистон оѓоз кардаанд. Нигоњи ин шоирон бо шоирони љавоне, ки дар ањди Шўравї вориди майдони адабиёт мешуданд, комилан фарќ мекунад. Дар кишвари мо барои фаъолияти шоирони љавон дар ќиёс бо шоирони љавони ањди собиќ њељ мањдудияте аз назари фикрӣ вуљуд надорад. Бинобарин, таќозоњо њам дар баробари шоирони љавон дигаргуна аст ва њунари мондагор, меъёри асосӣ дар кори шоирии онњо мањсуб мешавад. Шоири љавони њамасри мо бояд сухане бигўяд ва ба хонанда пешнињод кунад, ки истилоњан шеър бошад ва бо фазои шеъри тољикӣ (форсӣ), дар ќаламрави шеъри порсӣ (форсї, дарї, тољикӣ) ва љањон, њамовозӣ пайдо карда тавонад. Дар ин мухтасар муаллиф бар он аст то шеъри шоири љавон Бањроми Рањматзодро бо њадафи намоёндани нишебу фарозњои мављуд дар ќадамњои нахустини эљодї ва кашфи дунёи шоирии ў баррасӣ кунад. Ѓарази аслї муаррифї ва наќди ашъори шоири љавон бо маќсади арзёбии шеъри ў буда ва ин амр бо фарогирии масъалањои марбут ба сиҳњати авзон ва ќолаб, санъат ва њунар, суннат ва навоварї, ва мавзўъ ва мўњтаво сурат гирифтааст, ки аз ин љињат, иќдоми нахустин ба њисоб меояд. Дар ин маќола, зимни баррасӣ масъалањои асосӣ мавриди назар, фазои шоирї ва бозёфтњои шоири љавон ба сурати яклухт мавриди мутолиа ва наќд ќарор гирифта ва натиљаи он дар понздањ бахш, хулоса шудааст.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bahram Rahmatzad
  • poetry
  • Form
  • Content
  • tradition
  • innovation. Бањроми Рањматзод
  • шеър
  • ќолаб
  • муњтаво
  • суннат
  • навоварӣ