نقش یهودیان بخاری و هندوها در روابط تجاری حصار شادمان در نیمۀ دوم عصر ۱۹ و ابتدای عصر ۲۰

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار تاریخ دانشگاه ملی تاجیکستان

چکیده

یهودیان ازجملۀ اقوامی هستند که در قلمروی امارت بخارا سکونت اختیار کرده و در گسترش روابط تجاری در آسیای مرکزی نقش عمده داشته‌اند. این قوم به‌دلیل سکونت در قلمروی امارت بخارا به «یهودیان بخاری» مشهور شده‌اند. در پیشرفت مناسبت‌های تجاری در امارت بخارا سهم هندوها نیز درخور توجه است. آن‌ها در شهرهای گوناگون آسیای مرکزی، خصوصاً امارت بخارا، نفوذ زیادی داشتند. در این مقاله نگارنده با بررسی سابقۀ سکونت این اقوام در بخارا، تعداد و نحوۀ پراکندگی آن‌ها در بخش‌های مختلف این منطقه و معرفی مهم‌ترین مراکز تجمع آن‌ها، به بررسی نقش این دو قوم در رشد روابط تجاری حصار شادمان در نیمۀ دوم عصر نوزدهم و ابتدای عصر بیستم میلادی پرداخته است. با تکیه بر اسناد و دلایل موجود در این زمینه، نگارنده چنین نتیجه‌گیری کرده است که یهودیان بخاری، هندوان و امثال آن‌ها در شهرهای آسیای مرکزی سکونت اختیار کرده، در پیشرفت مناسبت‌های تجاری، حیات اقتصادی و اجتماعی و مدنی تاجیکان و دیگر خلق‌های این منطقه سهمی مهم داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Наќши яњудиёни бухорї ва њиндуњо дар равобити тиљории Њисори Шодмон дар нимаи дувуми аср 19 ва ибтидои аср 20

نویسنده [English]

  • Юсуф Шодипур
چکیده [English]

Яњудиён аз љумлаи аќвоме њастанд, ки дар ќаламрави аморати Бухоро сукунат ихтиёр карда ва дар густариши равобити тиљорї дар Осиёи Марказї наќши умда доштаанд. Ин ќавм ба далели сукунат дар ќаламрави аморати Бухоро ба «яњудиёни бухорї»  машњур шудаанд. Дар пешрафти муносибатњои тиљорї дар аморати Бухоро сањми њиндуњо низ дархури таваљљуњ аст. Онњо дар шањрњои гуногуни Осиёи Марказї, хусусан аморати Бухоро нуфузи зиёде доштанд. Дар ин маќола нигоранда бо баррасии собиќаи сукунати ин аќвом дар Бухоро, теъдод ва нањваи парокандагии онњо дар бахшњои мухталифи ин минтаќа ва муаррифии муњимтарин марокизи таљаммуъи онњо, ба баррасии наќши ин ду ќавм дар рушди равобити тиљории Њисори Шодмон дар нимаи дувуми асри нуздањум ва ибтидои асри бистуми мелодї пардохтааст. Бо такя бар асноду далоили мављуд дар ин замина нигоранда чунин натиљагирї кардааст, ки яњудиёни бухорї, њиндувон ва амсоли онњо дар шањрњои Осиёи Марказї сукунат ихтиёр карда, дар пешрафти муносибатњои тиљорї, њаёти иќтисодї, иљтимої ва мадании тољикон ва дигар халќњои ин минтаќа сањми муњим доштаанд.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Яҳудиёни Бухоро
  • Ҳиндуҳо
  • Ҳисори Шодмон
  • Равобити тиҷорӣ