«Таърихи амирони манѓитияи Бухоро» (1932м) яке аз асарњои машњури таърихии Садриддин Айнї аст, ки маълумоти пурќимате дар бораи таърихи Њисори Шодмон ба даст медињад. Ин маќола ба табйини бахшњое аз ин асар, ки дар он рољеъ ба Њисори шодмон ва ваќоеъи муњимми таърихии он бањс шуда, пардохтааст. Хидмати барљастаи Айнї дар ин асар он аст, ки рољеъ ба шарњи њоли амир Абдуррањмонхон, подшоњи Афѓонистон, ки дар замони амир Музаффар ба Бухоро ва Туркистон паноњ бурда буд, маълумот дода ва аз асари тарљумањолии ў мавсум ба «Тољуттаворих» бисёр нуктањои асосиро истифода кардааст. Асари ёдшуда таърихи мамлакати Афѓонистонро дар зимни таърихи муњољирати Абдуллоњхон дар бар гирифта, аз љумла муаллиф муњољирати худро ба Бухоро ва Туркистон баён карда ва дар бораи куштори Музаффархон дар Њисори Шодмон иттилооти муфиде ба даст додааст. Садриддин Айнї низ дар асараш рољеъ ба охирин амири манѓития, Сайидомир Олимхон ба таври муфассал сухан гуфтааст. Нигорандаи ин маќола пас аз баррасии  матолиби мављуд дар бораи Њисори Шодмон дар «Таърихи амирони манѓитияи Бухоро» ба ин натиља расидааст, ки дар давоми 168 соли њукмронии амирони манѓития дар Бухоро, Њисори Шодмон борњо дастбадаст гашта, ќатлу ѓорати мардуми мањаллї беандоза буда ва раият бо њоле табоњ њаёт ба сар бурдааст.