Насси китоб ва суннати собит, вале маънои он мутањаррик аст ва њамин амр ба мо иљоза медињад, ки дар фањми китоб ва суннат даст ба иљтињод бизанем. Ваќте мавзўъи фарњанги исломї матрањ мешавад, манзур тамоми мероси китоб ва суннат ба унвони ду насси муќаддас ва иљтињодоти муљтањидон ва амалкарди мусулмонон дар њамаи арсањои зиндагист. Дар чунин фазое метавон аз фарњанги исломї дар дунёи мутаѓаййир њарф зад ва ба мероси динии баљомонда пардохт, зеро њадафи ба пўиш водоштани фарњанги исломї дар дунёи мутаѓаййир аст ва лозим аст ба унвони омили фарњангии коромаде аз љумла ановини фарњанги љањонї матрањ шавад. Арзиши фарњанги исломї, ки китоб ва суннат онро таъйин карда, ин аст, ки фарњанги исломї фарњанги гуфтумонист ва Ќуръон низ китоби гуфтугўст. Равиши ќуръонї инсонњоро ба гуфтугў бо якдигар фаро мехонад. Њол он ки мушкили инсонњо ин аст, ки њар касе фаќат бо худаш гуфтугў мекунад ва саъй намекунад хатти фикри дигаронро дарк кунад. Дар дунёи мутаѓаййири имрўз фарњанги исломї њанўз њам аз фурсатњои зиёде барои рўбарў шудан бо фарњангњои дигар бархурдор аст. Халосаи калом ин ки дунё дар њоли таѓйир аст ва арсањои он чи дар масоили илмї ва чи шевањои тарбиятї ва фанноварї ё масоили ташкилотї, абзорњои маълумотї ва иттилоърсонї ва назоири он њељ мушкиле бо ислом надорад.