Эроншиносї дар Шўравї дар ќарни нуздањуми мелодї бисёр рушд карда ва ба дастовардњои дурахшон ноил шуда буд. Аммо њамаи осоре, ки дар ин замина мунташир шуда буданд, арзиши волои илмї надоштанд ва бештар ба тавсифи авзоъи иќтисодї ва сиёсии Эрони он замон мепардохтанд. Бар хилофи ќарни нуздањум дар ќарни бисти мелодї эроншиносї дар Шўравї бештар љанбаи сиёсї ба худ гирифт. Дар ин давра осори эроншиносони маъруфе чун Бартолд, Бертелс, Дяконов ва... пояњои эроншиносии тољикиро бунёд нињод ва эроншиносї дар њавзањое назири таърихи даврони бостон, таърихи ќуруни вусто, таърихи замони нав, филология, забоншиносї ва адабиёт комёбињои густарда ба даст овард. Аз соли 1924, аз замоне ки Тољикистон ба унвони Љумњурии Худмухтор пазируфта шуд, мутолиоти эроншиносї низ тањаќќуќ ёфт. Аз авохири дањаи бистуми мелодї, ки Тољикистон ба унвони кишваре мустаќил ба расмият шинохта шуд, ба яке аз марокизи муњимми эроншиносї табдил гардид. Мутолиоти расмии эроншиносї бо таъсиси шуъбаи тољикии Академияи улуми Иттињоди Шўравї дар Тољикистон шурўъ шуд ва аз соли 1948 дар Донишгоњи давлатии Тољикистон ва аз соли 1951 дар Академияи улуми Тољикистон оѓоз ба кор кард. Аз љумлаи марокизи муњимме, ки дар рушди эроншиносї дар Тољикистон наќше муњим доштаанд, метавон ба марокизи тањќиќоти эроншиносї, марокизи омўзиши забонњои эронї ва марокизи кутуб ва асноди хаттии китобхона ишора кард. Ин марокиз ба њамроњи њавзаи фаъолияташон дар ин маќола муаррифї ва баррасї шудаанд.