عباس علی‌اف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار

چکیده

عباس علی‌اف (عباس علیزاده، 1899- 1958م) از فرزندان ارجمند بخارای شریف و از تاجیک‌گرایان فداکار بود که برای حمایت از حقوق مردم تاجیک مبارزه می‌کرد. در این مقاله نگارنده با تکیه بر منابع مختلف و نیز از خلال روایات افراد گوناگون شرح‌حال مفصلی از زندگی علی‌اف بیان کرده است. اصل او از ایرانیان بخارا بوده است. علی‌اف از سال 1917م فعالیت‌های انقلابی‌اش را آغاز کرد و عضو حزب کمونیست شد. او هرچند با سیاست پان‌ترکیستی بعضی حکومتداران بخارای شوروی و بعضی سروران حزب کمونیستی بخارا مبارزه می‌کرد و شاید در برخی مسئله‌های دیگر هم با آن‌ها اختلاف داشت، به مرام و مسلک کمونیستی خود استوار بود. سنه‌های اساسی زندگی علی‌اف و ترتیب زمانی روزگار او را از نیمة دهة بیستم تا نیمة دهة سی‌ام بدین طریق می‌توان تعیین کرد: سال‌های ۱۹۲۴-۱۹۲۷م (وزیر معارف تاجیکستان)؛ سال‌های ۱۹۲۸-۱۹۲۹م (معاون وزیر معارف سمرقند و مدیر بازآموزی تابستانی معلمان بخارا)؛ سال‌های ۱۹۲۹-۱۹۳۳م (تحصیل علم در انیستیتو خاورشناسی مسکو)؛ سال‌های ۱۹۳۳-۱۹۳۵م (استاد دانشگاه دولتی تاشکند و دارالمعلمین تاجیکان تاشکند). او  هنگام کار در دانشگاه آسیای میانه‌، یعنی سال 1933 یا 19۳۴م، به دریافت عنوان دکتری تاریخ مشرف شد. علی‌اف در سال 1947 دوشنبه را ترک کرد و در آلماتا بدرود حیات گفت. وی را دارای ۲۹ اثر علمی دانسته‌اند. دفتر شعری نیز از او موجود است که به‌همراه دیگر دست‌نوشته‌هایش در بایگانی آلماتا نگهداری می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Аббос Алиев

نویسنده [English]

  • Муњаммадљони Шакурии Бухорої
چکیده [English]

Аббос Алиев (Аббос Ализода, 1899- 1958 мелодӣ) аз фарзандони арљманди Бухорои шариф ва аз тољикгароёни фидокор буд, ки барои њимоят аз њуќуќи мардуми тољик мубориза мекард. Дар ин маќола нигоранда бо такя бар манобеи мухталиф ва низ аз хилоли ривоятҳои афроди гуногун шарњи њоли муфассале аз зиндагии Алиев баён кардааст. Асл ў аз эрониёни Бухоро будааст. Алиев аз соли 1917 мелодӣ фаъолиятњои инќилобиашро оѓоз кард ва узви Ҳизби коммунист шуд. Ў њарчанд бо сиёсати пантуркистии баъзе њукуматдорони Бухорои шўравї ва баъзе сарварони Ҳизби коммунисти Бухоро мубориза мекард ва шояд дар бархе масъалањои дигар њам бо онњо ихтилоф дошт, ба марому маслаки коммунисти худ устувор буд. Санањои асосии зиндагии Алиев ва тартиби замонии рўзгори ўро аз нимаи дањаи бистум то нимаи дањаи сиюм бад-ин тариќ метавон таъйин кард: солњои 1924-1927 мелодӣ (вазири маорифи Тољикистон), солњои 1928-1929 мелодӣ (муовин вазири маорифи Самарќанд ва мудири бозомўзии тобистонии муаллимони Бухоро), солњои 1929-1933 мелодӣ (тањсили илм дар институти ховаршиносии Москва), солњои 1933-1935 мелодӣ (устоди Донишгоњи давлатии Тошканд ва дорулмуаллимини тољикони Тошканд). Ў  њангоми кор дар Донишгоњи Осиёи Миёна, яъне соли 1933 ё 1934 мелодӣ, ба дарёфти унвони доктори таърих мушарраф шуд. Алиев дар соли 1947 Душанберо тарк кард ва дар Алма-ато њаётро тарк гуфт. Вайро дорои 29 асари илмӣ донистаанд. Дафтари шеъре низ аз ў мављуд аст, ки ба њамроњи дигар дастнавиштањояш дар бойгонии Алма-ато нигањдорӣ мешавад.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Аббос Алиев
  • Бухоро
  • Ҳизби коммунист