Дар дини мубини ислом ба фаъолиятњои иљтимої ва фарњангии мусулмонон таваљљуњи хос мешавад. Нигоње ба маросим ва маносики ин дин, монанди баргузории намози љумъа ва намозњои љамоати панљваќта нишон медињад, бисёре аз онњоро ба танњоӣ наметавон ба љой овард ва ба иљтимоъ ва мушорикати њамагонӣ ниёз дорад. Аз дигар сӯ, бо таваљљуњ ба шароити кунунии кишвари Тољикистон, тањољуми фарњангї ва гароиш љавонони мусулмон ба адёни дигар ва ѓайра, масљид ба унвони муњимтарин макони мазњабї, метавонад наќши фаъоле ба вежа дар њавзаи фарњанг ва мушорикати фарњангӣ дошта бошад. Шоёни зикр аст, ки пешрафти фаъолиятњои фарњангї ва њунарӣ дар масољид бар асоси ду асли куллї аст: аввал, масрафи фарњангӣ бо таљњиз ва роњандозии имконот монанди китобхона ва толорњои намоиш. Дувум, офариниши фарњангӣ бо доир кардани имконоти омўзишӣ дар заминаи корҳое монанди китобхониву хушнависї ва мањалли дарсњои мухталифи дўзандагї, гулдӯзї, наќќошї ва ѓайра. Бо таваљљуњ ба ин мавзўъ нигоранда бар ин бовар аст, ки дар Вазорати фарњанги Ҷумњурии Тољикистон ситоди њамоњангї ва њунарии масљидњо бояд барои рушди марокизи фарњангї ва њунарӣ дар масољид иќдом кунад. Дар чунин њолате масољид дар шароити иќтисоди бозорӣ метавонанд худкифо шаванд ва аз даромадњои хадамоти фарњангӣ дар ободии кишвар сањм дошта бошанд.