مضامین و لغات و تعبیرات قرآنی در اشعار کمال خجندی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار

چکیده

کمال خجندی، از سخنوران و عرفای عالی‌قدر قرن هشتم هجری، یکی از بزرگ‌مردانی است که از آیات و مضامین قرآنی در اشعار خویش بسیار بهره برده است. در این مقاله، بازتاب مطالب قرآنی خواجه کمال ذیل چهار بخش مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است که عبارت‌اند از: ۱. اسماء، سُوَر و آیات قرآنی؛ ۲. تلمیح به داستان‌های قرآنی؛ ۳. تجلی مضامین قرآنی؛ ۴. اقتباسات قرآنی. در بخش اول ابیاتی که نام سوره‌ها و آیه‌های قرآنی به‌صراحت در آن‌ها آمده، ذکر شده است. در بخش دوم تلمیح به داستان‌های قرآنی با ترتیب تاریخی به دو صورت تلمیح به داستان‌های انبیا و تلمیح به دیگر داستان‌های قرآنی، توضیح داده شده‌ و شاهدمثال‌های آن‌ها آورده شده است. در بخش سوم تأثیر مضامین قرآنی در اشعار خواجه کمال بررسی شده و ابیاتی که این مضامین در آن‌ها بازتاب یافته، بیان شده است. در بخش چهارم نیز که مربوط به اقتباس‌های قرآنی است، ابیاتی که اشاره به عبارت‌های قرآنی دارند، معرفی شده‌اند. الهامات شیخ کمال که عبارت از ۷۳ سوره و بیش از ۲۵۰ آیۀ مبارکۀ قرآن هستند، گویای آن است که وی از دانندگان و مونسان حقیقی قرآن بوده و با پیوستن به سرچشمۀ سرمدی اهل معنی، مضامین عمیق و عالی را در زلال آیات این کتاب آسمانی به نظم درآورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Мазомину луѓот ва таъбироти ќуръонї дар ашъори Камоли Хуљандї

نویسنده [English]

  • Фахриддин Насриддинов
چکیده [English]

Камоли Хуљандї, аз суханварон ва урафои олиќадр ќарн њаштум њиљрї, яке аз бузургмардонест, ки аз оёту мазомин ќуръонї дар ашъори хеш бисёр бањра бурдааст. Дар ин маќола бозтоби матолиби ќуръонии Хоља Камол зайли чањор бахш мавриди тањќиќу баррасї ќарор гирифтааст, ки иборатанд аз: 1. Асмо, сувар ва оёти ќуръонї; 2. Талмењ ба достонњои ќуръонї; 3. Таљаллии мазомин ќуръонї; 4. Иќтибосоти ќуръонї. Дар бахши аввал абёте, ки номи сурањо ва ояњои ќуръонї ба сароњат дар онњо омада, зикр шудааст. Дар бахши дувум талмењ ба достонњои ќуръонї бо тартиби таърихї ба ду сурат–талмењ ба достонњои анбиё ва талмењ ба дигар достонњои ќуръонї тавзењ дода шудаву шоњидмсолњои онњо оварда шудааст. Дар бахши севум таъсири мазомини ќуръонї дар ашъори Хоља Камол баррасї шуда ва абёте, ки ин мазомин дар онњо бозтоб ёфта, баён шудааст. Дар бахши чањорум низ, ки марбут ба иќтибосњои ќуръонист, абёте, ки ишора ба иборатњои ќуръонї доранд, муаррифї шудаанд. Илњомоти Шайх Камол, ки иборат аз 73 сура ва беш аз 250 ояи муборакаи Ќуръон њастанд, гўёи он аст, ки вай аз донандагон ва мўнисони њаќиќии Ќуръон буда ва бо пайвастан ба сарчашмаи сармадии ањли маънї мазомини амиќу олиро дар зулоли оёти ин китоби осмонї ба назм даровардааст.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Камоли Хуљандї
  • ашъор
  • оёт ва мазомини ќуръонї