رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی123320111201Наврўз дар таълими забони форсии тољикїنوروز در تعلیم زبان فارسی تاجیکی525622584FAسیدمیرامیناُفدکترای زبانشناسیJournal Article20120109Омўзиши илму фанноварї аз муњимтарин вазифањои макотиб (мадорис) аст. Дар ин росто муаллифони китобњои дарсии Тољикистон ба матнњои осори бадеї такя карда ва њамзамон аз матнњои осори илмї ва матбуотї ва асноди расмии коргузорї намунањо овардаанд. Нигоранда дар ин маќола китобњои дарсии забони форсии тољикиро дар маќотеъи ибтидої ва болотар аз лињози масъалаи љашн ва суннатњои миллї, бахусус Наврўз баррасї карда ва дар бораи ин ки то чї андоза ин матнњо сабаби ошноии донишомўзон бо ин љашни миллї мешавад ва ба афзоиши маълумоти онњо дар ин замина меонљомад, бањс кардааст. Нигоранда дар поён чунин љамъбандї кардааст, ки муаллифон дар матнњои пешнињодшудаи китобњои тољикї ин имконро муњайё мекунанд, ки донишомўзон бахш ба бахш дар бораи таърихи пайдоиш ва тарзи љашнгирии Наврўз дониши лозимро касб кунанд. Онњо њамчунин љанбањои хубу норавшан ин љашни миллиро барои шогирдон бештар равшан мекунанд.آموزش علم و فنّاوری از مهمترین وظیفههای مکاتب (مدارس) است. در این راستا مؤلفان کتابهای درسی تاجیکستان به متنهای آثار بدیعی تکیه کرده و همزمان از متنهای آثار علمی و مطبوعاتی و اسناد رسمی کارگزاری نمونهها آوردهاند. نگارنده در این مقاله کتابهای درسی زبان فارسی تاجیکی را در مقاطع ابتدایی و بالاتر، ازلحاظ مسئلة جشن و سنتهای ملی، بهخصوص نوروز بررسی کرده و دربارۀ اینکه تا چه اندازه این متنها سبب آشنایی خوانندگان با این جشن ملی میشود و به افزایش معلومات آنها در این زمینه میانجامد، بحث کرده است. نگارنده در پایان چنین جمعبندی کرده است که مؤلفان در متنهای پیشنهادشدة کتابهای تاجیکی، این امکان را مهیا میکنند که خوانندگان بخشبهبخش دربارۀ تاریخ پیدایش و طرز جشنگیری نوروز دانش لازم را کسب کنند. آنها همچنین جنبههای خوب و ناروشن این جشن ملی را برای خوانندگان بیشتر روشن میکنند.https://www.rudakijournal.ir/article_22584_266e3c74976fe48b49c4833f6c9f0d33.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی123320111201Боз ин чї љавонист заминрову замонроباز این چه جوانی است زمین را و زمان را586622585FAاکبرتورساناستاد پژوهشگاه زبان، ادبیات و شرق شناسی و میراث خطی آکادمی علوم تاجیکستانJournal Article20120109Наврўз дар ќадимтарин таърихи љањон љашн соли нав аст ва решаи маънавияшро бояд дар андаруни њазорсола љуст. Фарњангшиносон пайдоиши иди Наврўзро дар ќолаби гумон андар, мурдани табиат дар замистон ва аз нав зинда шудани он дар бањор маънї мекунанд, ки дар замони ќадим ба забони шеър ва устура баён мешуд. Њарчанд Наврўз байни ориёиёни Шарќ зуњур карда, иди њамаи халќњо ва њамаи фарзандони Одам аст. Аз њамин рў метавон гуфт Наврўз дар радифи њамагонитарин љашнњои мардумї дар љањон аст. Аз назари илми ситорашиносї фарогир шудани иди Наврўз тамоман равшан буд: эътидоли бањорї (баробар шудан шабу рўз), ки Наврўзи моро њусни оѓоз бахшидааст, дар њама гуна солшуморињои шамсї, аз Таќвими Мая гирифта то Таќвими Љалолї мазкур аст. Дар бораи иллати фарогир шудани Наврўз назароти гуногуне вуљуд дорад. Иди Наврўз ба ќавли Хайём, љашне барои бузургдошти офтоб буда ва оинаш ин будааст, ки «љањониён (мањз љањониён, на ориёиён ё эрониён) ба љалолу таъзим бар вай бингаранд. Нигоранда дар поён чунин натиљагирї кардааст, ки Наврўз барои миллатњои некирода ва боѓайрат рўзи андўхтани ќувват ва ќудрати рўњонї ва равонї аст. Наврўз дар воќеъ њамагонитарин љашни соли нав аст ва аз ин љињат њељ иди дигаре наметавонд бо он лофи баробарї занад.نوروز در قدیمترین تاریخ جهان، جشن سال نو است و ریشۀ معنویاش را باید در اندرون هزارساله جست. فرهنگشناسان پیدایش عید نوروز را در قالب گمان اندر، مردن طبیعت در زمستان و از نو زنده شدن آن در بهار معنی میکنند که در زمان قدیم به زبان شعر و اسطوره بیان میشد. هرچند نوروز بین آریاییان شرق ظهور کرده، عید همۀ خلقها و پروت همۀ فرزندان آدم است؛ ازهمینرو میتوان گفت نوروز در ردیف همگانیترین جشنهای مردمی در جهان است. از نظر علم ستارهشناسی فراگیر شدن عید نوروز تماماً روشن بود: اعتدال بهاری (برابر شدن شب و روز) که نوروز ما را حسن آغاز بخشیده است، در همهگونه سالشماریهای شمسی، از «تقویم مَیَه» گرفته تا تاریخ جلالی، مذکور است. دربارۀ علت فراگیر شدن نوروز نظرات گوناگونی وجود دارد. عید نوروز به قول خیام، جشنی برای بزرگداشت آفتاب بوده و آیینش این بوده است که «جهانیان (محض جهانیان، نه آریاییان یا ایرانیان) به جلال و تعظیم بر وی بنگرند. نگارنده در پایان چنین نتیجهگیری کرده است که نوروز برای ملتهای نیکاراده و باغیرت، روز اندوختن قوّت و قدرت روحانی و روانی است. نوروز درواقع همگانیترین جشن سال نو است و از این جهت هیچ عید دیگری نمیتواند با آن لاف برابری زند.https://www.rudakijournal.ir/article_22585_b6d7a951171944f9a12d2812cd058251.pdf