رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Баъзе вижагињои адабї ва забонии
«Тарљумаи «Тафсири Табарї»بعضی ویژگیهای ادبی و زبانی ترجمه «تفسیر طبری»104122433FAعبدالجمالحسن افدکترای علوم فیلولوژی، استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101Маќолаи мазкур ба баррасии иљмолии мўњтаво, вижагињои луѓат ва вожасозии «Тарљумаи «Таърихи Табарї» ихтисос ёфтааст. Муаллиф бо истинод ба матни асари мазбур, ба тањлили ихтисосии забоншиносии намунањое аз он пардохта ва бар он аст, ки «Тарљумаи «Таърихи Табарї» дар њифз ва бозтоби ѓановати забони ниёкон аз маќоме шоиста бархурдор мебошад.در مقاله مختصر مضمون و محتوای یکی از آثار گرانبهای ترجمهی عصر 10 «ترجمهی تفسیر طبری» بررسی گردیده، بعضی ویژگیهای لغوی و کلمهسازی آن به رشتهی تحلیل کشیده شده است. با ذکر مواد فاکتولوژی (factology) فراوان و تحلیل آنها از نگاه زبانشناسی نشان داده شده است که اثر مذکور در انعکاس نمودن ثروتهای غنی زبان نیاکانمان مقام شایستهای دارد. تدقیق کامل زبان اثر میتواند بهر آشکار نمودن بسیار نکتههای پیچیدهی ویژگیهای زبان قرن 10 به حیث رهنما خدمت کند<em>. </em>https://www.rudakijournal.ir/article_22433_8d46c0e55c1dbeccba88aac847e19ed5.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Тарљумаи нодири мансуб ба Њазрати Муллои наќшбандїترجمه نادر منسوب به حضرت ملّای نقشبندی426822434FAفخرالدّیننصرالدینافدکترای علوم فیلولوژی استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101Муаррифии яке аз тарљумањои мовароуннањрии Ќуръони маљид мењвари маќолаи мазкур мебошад. Пажўњанда дар се бахши зайл ба баррасї пардохтааст: мушаххасоти нусхаи хаттии тарљума; мабњасе дар таърихи тарљума ва мутарљим; вижагињои тарљума. Тањлили мухтассоти мазбур бо забти шавоњид ва гоње низ муќобалаву муќоисаи тарљумаи оёт бо асли онњо анљом гардидааст.در مقاله یکی از ترجمههای ماوراءالنهری قرآن مجید مورد معرفی قرار گرفته است. موضوع در سه بخش عمده بررسی یافته است. در بخش اوّل از مشخّصات نسخه سخن رفته است. بخش دوّم شامل مبحثی در مورد مترجم و تاریخ ترجمه میباشد. در بخش سوم ویژگیهای ترجمه و تألیف تحقیق گردیده است. این خصوصیات با ضبط شواهد تحلیل یافته، در موارد لازمی در معرض مقایسه نیز قرار گرفته است.https://www.rudakijournal.ir/article_22434_5434dc43a6abf2555ab0489a105fcca4.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Тарљума ва тафсирњои варорўдї
дар фењристи Чарлз Сториترجمه و تفسیرهای ورارودی در فهرست چارلز استاری698722435FAعبدالمنّان نصرالدینخجندیدکترای علوم فیلولوژی, استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101Тањќиќ ва баррасии љойгоњи тарљумаву тафосир ва дигар кутуби ќуръонї дар Осиёи Марказї бар мабнои фењристи донишманди инглисї Чарлз Стори <em>(нашри Лондон, 1927 ва Маскав, 1972)</em> мавзўъи маќола мебошад. Зимнан, муаллиф ба муаррифии љилди аввали фењристи Стори, ки бо номи «Кутуби ќуръонї» дар китоби љомеъи ў «Адабиёти форсї» ба табъ расидааст, пардохта ва далоили таваљљўњи мусташриќи инглисї ба кутуби ќуръониро ташхис додааст. Низ дар пажўњиши њозир ањамми тарљумаву тафсирњои нигошташуда дар Осиёи Марказї ба гунаи фењриствор, њамроњ бо тавзењоти зарурї баршумурда шудааст.ترجمه و تفسیرهای ورارودی در فهرست چارلز استاری در مقاله جایگاه ترجمه و تفاسیر و دیگر کتب قرآنی در آسیای مرکزی بر مبنای فهرست دانشمند انگلیسی چارلز استاری (نشر لندن، 1927 و مسکو، 1972) تحقیق و بررسی شده است. جلد اوّل فهرست چ.استاری با نام «کتب قرآنی» به طبع رسیده است که به کتاب جامع او «ادبیات فارسی» منسوب است. در مقاله سببهای توجّه چ.استاری به کتب قرآنی معیّن کرده شده است و اهمّ ترجمهها و تفسیرهای نوشته شده در آسیای مرکزی فهرستوار با توضیحات ضروری ذکر گردیدهاند.https://www.rudakijournal.ir/article_22435_90512ca94676e7698792c6e9d680d3af.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Таълим ва тадриси илми таљвид дар мадориси
Осиёи Марказїتعلیم و تدریس علم تجوید در مدارس آسیای مرکزی889822436FAمیرزا ابراهیمسعیدزادهدانشجوی مقطع دکترای دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101Маќолаи њозир ба мавзўи заруриёти таљвид ва тартили Ќуръони Карим ихтисос ёфтааст. Муаллиф зимни арзёбии хадамоти донишмандони Осиёи Марказї дар заминаи таълим ва тадриси Ќуръони карим, ба баррасии «Тартил ул-Ќуръон»-и устод Садриддин Айнї ва сойири рисолањои марбут ба омўзиши таљвид, ки дар муддати сад соли ахир таълиф гардидааст, мепардозад.مقاله به بیان خدمت دانشمندان آسیای مرکزی در تعلیم و تدریس قرآن کریم اختصاص یافته، در آن بعضی نکتههای ضروری تجوید و ترتیل قرآن کریم بر مبنای مصاحبهی مؤلف با فراگرفتگان این رشته بیان شده است. مؤلف «ترتیل القرآن» استاد عینی و رسالههای مربوط به آموزش تجوید را در صد سال آخر بررسی کرده است.https://www.rudakijournal.ir/article_22436_fa3395b241c4665f95f2f71a5b59cb74.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Тафсири Басоири Яминї ва вижагињои онتفسیر «بصائر یمینی» و ویژگیهای آن9913422437FAفخرالدّیننصرالدینافدکترای علوم فیلولوژی استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101«Тафсири Басоири Яминї аз љумлаи тафосири куњан ва пурбори Ќуръони маљид буда, чанд дањсола ќабл дар мањофили маъниљўёни форсизабон рањ ёфтааст. Аммо дар кишвари мо, ки мањди тарљума ва тафсирнигории форсї-тољикї ба шумор меояд, ин тафсири гаронќадр то ба њол муаррифї нагардидааст». Муаррифии тафсири мазбур мавзўъи матлаби њозир мебошад, ки дар бўъдњои зайл матрањ ва баррасї гардидааст: муаллифи тафсир; муаллафоти муфассир; баррасии муњимтарин хусусиятњои тафсирї.
ترجمه و تفسیرهای کهن فارسی- تاجیکی از بخش پربار میراث خطّی نیاکان ما بوده، در خود جوهر اندیشه و اصالت علمی ایشانرا محفوظ داشتهاند. تعدادی از این آثار، تا این زمان افسردهحال در زیر گرد مهجوری نشسته و جوینده و غبارزدای خویش را انتظار میکشند. قسمی از آنها، خوشبختانه با برکت جویندگان سختکوش میراث خطّی، از گوشهی خمول و افسردگی بر عالم معنی ره یافتهاند.https://www.rudakijournal.ir/article_22437_4b1c6f5b1c493eef6ef6635c280feecc.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Сухане чанд дар бораи Мавлоно Яъќуби Чархї
ва тафсири ўسخنی چند در بارهی مولانا یعقوب چرخی و تفسیر او14917522438FAشریفجانتاجیبایفدکترای علوم فیلولوژی استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101 Дар маќолаи мазкур зимни муруре дар ањволу осори яке аз урафо ва машоихи маъруфи ќарни 14 милодї – Мавлоно Яъќуби Чархї, ба баррасии «Тафсири сураи Фотиња ва ду љузъи охири Ќуръони карим»-и ў пардохта мешавад. Аз вижагињои сабки Мавлоно Яъќуб дар тафсир буда, ки гоње дар баёни оро ва андеша аз шеър, бавижа аз ашъори ирфонии Мавлоно Љалолуддини Балхї, њаким Саноии Ѓазнавї, Фахруддини Ироќї, шайх Саъдї мадад љустааст.
در این مقاله ضمن مروری به احوال و آثار یکی از عرفا و مشایخ معروف سدهی 14 میلادی مولانا یعقوب چرخی، به بررسی «تفسیر سورهی فاتحه و دو جزء آخر قرآن کریم» او که از میان آثار متعددش شهرت و محبوبیت پیدا نموده است، پرداخته میشود. مؤلف قید مینماید که تفسیر با لحن وعظ و اندرز نگاشته شده، اغلب مباحث و مطالب تفسیری در اثر بر محور آداب دین و مذهب سنّت و جماعت چرخ میخورند. در تفسیر تأثیر طریقت نقشبندی بر اندیشه و آرای مفسّر، که خود یکی از پیشگامان سلوک نقشبندی بود، برعلا [آشکارا] به مشاهده میرسد. در «تفسیر» ذوق شاعری، شعرفهمی و فکر دانشورانهی مفسّر به هم آمدهاند. مولانا یعقوب در بعضی حالات برای افادهی آرا و اندیشهی خود پی در پی از شعر، خاصه از اشعار غنایی و عرفانی جلالالدّین رومی، حکیم سنایی غزنوی، عراقی و سعدی مدد جسته است که این رنگ خاصی به گفتار او بخشیده است.https://www.rudakijournal.ir/article_22438_87962196b592e3b0833f85b4a5b088f1.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Ќадимтарин нусхаи Ќуръони карим Дар Осиёи Марказї, маъруф ба Ќуръони усмонїقدیمترین نسخهی «قرآن کریم» در آسیای مرکزی معروف به قرآن عثمانی18919822439FAحاجی نظیر محیالدینتورسونزادپروفسور، مدیر مرکز علمی در دانشگاه حقوق، بیزنس [تجارت] و سیاست جمهوری تاجیکستانJournal Article20110101Дар ин маќола ба таърихи тадвини Ќуръон тавассути хулафои Рошидин, аз љумла, Усмон ибни Аффон, пардохта шудааст. Муаллиф зимни ироаи иттилооте судманд рољеъ ба нусхаи Ќуръони усмонї, ки ќадимтарин нусхаи Ќуръони маљид дар Осиёи Марказї ба шумор меояд ва беш аз навад соли ахир дар Музеи таърихи Ўзбекистон дар Тошканд мањфуз аст, тањќиќоти мављуд дар ин заминаро арзёбї намудааст.در این مقاله جمعآوری قرآن از جانب خلفای راشدین از جانب عثمان ابن عفان بیان شده،و راجع به قدیمترین نسخهی قران مجید درآسیای مرکزی اطّلاعات سودمند فراهم آمده است.https://www.rudakijournal.ir/article_22439_ad0a5cf8176cf1ebc54a07b5aeee9d85.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Мақоми «Тарҷумаи тафсири Табарӣ» дар
адабиёти форсу тоҷикنسخههای نفیس قرآن کریم و تفاسیر قرآنی در پژوهشگاه خاورشناسی جمهوری ازبکستان20822122440FAقیومآوافیروزهدانشجوی مقطع دکترای آکادمی علوم جمهوری تاجیکستانJournal Article20110101«Тарљумаи тафсири Табарӣ»-и аз љумлаи мўътабартарин осорест, ки дар ањди Мансур ибни Нўњи Сомонӣ ба анҷом расида ва то асри њозир барљой мондааст. Маќолаи мазкур сайрест дар таърихи фароњам омадани китоби «Тарљумаи тафсири Табарї», љойгоњ ва наќши он дар улуми ќуръонї ва адабиёти форсии тољикї. Бино ба арзёбии муаллифи маќола, асари мазкур аз муассиртарин кутуби тафсирї буда ва «донишњои ќуръонӣ ва огоњии шахсиятњои номвари адабиёти форс–тоҷик, аз Рўдакї то Маликушшуарои Бањор, бар асоси ин китоб сурат бастааст» ва низ «...наќши муњимме дар пайдоиш ва инкишофи насри илмї ва бадеии форсї» барљой гузоштааст.این مقاله در بارهی موجودیّت نسخههای نفیس قرآن کریم و تفسیرهای آن که در پژوهشگاه خاورشناسی ازبکستان نگهداری میشوند سخن میرود. در مورد قدیمترین نسخههای قرآن کریم و مهمترین تفسیرها خبر داده میشود. از سبب زیاد بودن شمارهی تفسیرها، بعضی از آنها در انجام مقاله به صورت فهرست آورده شدهاست. مقاله برای اطّلاع یافتن از موجودیّت آن دستخطهای نادر در آسیای مرکزی و زمان تألیف و حالت عمومی آنها خدمتی خواهد کرد.https://www.rudakijournal.ir/article_22440_f75737387e88d6ba5d789814bc2fbdc4.pdfرایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستانرودکی: پژوهش های زبانی و ادبی در آسیای مرکزی112920101201Назаре ба тарљумаи навини Ќуръони каримنظری به سه ترجمه نوین قرآن کریم22224722441FAظاهرافحلیمجاندکترای علوم فیلولوژی, استاد دانشگاه دولتی خجندJournal Article20110101Ин маќола мурурест дар се тарљумаи Ќуръони карим, ки солњои ахир тавассути Аббос Бобоназарзода, Муњаммадиќболи Садриддин ва Муњаммадљон Умаров ба забони тољикї анљом гардидааст.
Муаллиф зимни баррасии вижагињои забонї, сабки тарљумањои мазбур ва њунари мутарљимон, ба муќобалаи тарљумањо бо асли чанде аз оёт пардохтааст.ترجمهی قرآن کریم از کارهای بسیار سنگین و پرزحمت بوده، به جز دانستن زبان مبدأ و مقصد، باز دانندهی خوب [همچنین مسلط بر]علوم قرآنی و دینی بودن مترجم را طلب میکند. خوشبختانه، پس از استقلال جمهوری تاجیکستان چندی از دانشمندان و مترجمان تاجیک نیز دست به این کار دشوار و پرثواب، یعنی ترجمهی تاجیکی قرآن کریم زدند که آموزش و تحقیق آنها خالی از منفعت نیست. این مقاله نظری است به سه کتاب ترجمهی قرآن کریم که طی سالهای اخیر از طرف عبّاس بابانظرزاده، محمّد اقبال صدرالدّین و محمّدجان عمراف به زبان تاجیکی ترجمه شدهاند. صاحب این قلم کوشش نموده است که به قدر لازم پیرامون ساخت کتب مذکور، اصول ترجمه، زبان ترجمه و هنر مترجمان معلومات دهد. افزون بر این، جهت معیّن ساختن ارزش کتب و هنر مترجمین تعدادی از آیات ترجمه شده را با آیات اصل مصحف شریف مقایسه نموده، در کنار محسّنات زیاد، عاری از خطا و اشتباه نبودن کتب مذکور را تأکید نموده است.https://www.rudakijournal.ir/article_22441_275c8bcb2fd8fa798e3f55703bb8c40d.pdf